Door: Joost Smets
Wednesday, August 25, 2021
1. Koloniën van Weldadigheid, Nederland en België
© Sophia van den Hoek
Tweehonderd jaar geleden werd Nederlandgeteisterd door hongersnood en sociale onrust. De oplossing? Stuurarme stadspaupers naar Drentheen laat ze daar een nieuw bestaan opbouwen. Op de woeste Drentsegronden verrezen de Koloniën van Weldadigheid: de modeldorpenFrederiksoord en Wilhelminaoord, het Belgische Wortel engevangenisdorp Veenhuizen, allemaal in een rechthoekig landschapwaar bomenlanen met militaire precisie werden aangeplant. Hetambitieuze project vormt de basis van onze verzorgingsstaat, metinnovaties als het ziekenfonds, de leerplicht, ouderenzorg,reclassering en zelfs crowdfunding.
Ga op zoek naar het utopia in Drenthe: lees meer over deNederlandse Koloniën van Weldadigheid in de zomereditie van In Eigen Land!
2. Petrogliefen van het Onegameer en de Witte Zee, Rusland
© Getty Images
Verscholen diep in de wildernis van Karelië in Rusland blevende 6000 tot 7000 jaar oude petrogliefen van Belomorsk onontdekt tot65 jaar geleden. Duizenden rotstekeningen van jagers op ski’s,elanden, vissersboten en walvissen bieden een inkijkje in het levenvan de jager-verzamelaars aan de Witte Zee. Punt van zorg is hetbehoud van dit erfgoed: vale plekken tonen waar stenen zijnopgeschuurd, terwijl witte en opvallend donkere tekeningen doenvermoeden dat tandpasta en verf in de Sovjettijd legitiemeconserveringsmiddelen waren. Hopelijk brengt de Unesco-status debescherming die deze millennia oude kunst verdient.
3. Nederzetting en kunstmatige mummificatie van deChinchorro-cultuur, Chili
© Regional Program for Protection of the Chinchorro Sites
Niet alleen zijn de Chinchorro-mummies uit Chili 2000jaar ouder dan de veel bekendere mummies uit Egypte (en daarmee deoudste ter wereld); de bouwpakketmummies van dit zeewaardigejager-verzamelaarvolk bestonden uit van hun ingewanden en huidontdane lijken die systematisch tot losse onderdelen uiteen werdengepuzzeld om vervolgens opnieuw opgebouwd te worden met toevoegingvan stokken, dierenhaar en verf. De complexe spiritualiteit van deChinchorro is volgens Unesco van een uitzonderlijke universelewaarde.
4. Ivindo Nationaal Park, Gabon
© WCS
Gabonbestaat voor ongeveer 90% uit bos en dat wil het Afrikaanse landgraag zo houden. Het intacte tropisch regenwoud vanIvindoNP wordt doorkruist door verschillende grote rivieren enbewoond door pantserkrokodillen, bosolifanten, westelijkegorilla’s, drie soorten schubdieren en tal van endemischevissensoorten.
5. Trans-Iraanse Spoorweg, Iran
© Hossein Javadi
Vergeet de toeristische Transsiberië Express en koop een kaartjevoor de Trans-Iraanse Spoorweg! De verbinding tussen de KaspischeZee en de Perzische Golf is een ingenieus staaltje bouwkunde dat jeover 360 bruggen, door 224 tunnels en over twee grote bergketensvoert. Completeer je Unesco-bingokaart door tijdens de rit over het1394 kilometer lange traject het historisch hydraulisch systeem vanShushtar en de heilige stad Chogha Zanbil in Irante bezoeken.
6. Getbol getijdenvlakten, Zuid-Korea
© World Heritage Promotion Team of Korean Tidal Flat
Deze nominatie voelt toch ook een beetje ‘van ons’: Getbol iseen soort Waddenzee, maar dan met slijkspringers en spookkrabben.Na onze eigen Wadden vormen de baaien, estuaria en lagunes in deGele Zee van Zuid-Koreahet grootste getijdengebied ter wereld. Dankzij de wisselwerkingtussen eb en vloed staan de constant veranderende landschappen bolvan de plant- en diersoorten en is Getbol the place to bevoor trekvogels in Oost-Azië.
7. Kerk van Atlántida, Uruguay
© ANP
Het werk van ingenieur Eladio Dieste in Uruguayverdient volgens Unesco een plaatsje op de lijst door innovatiefgebruik van bakstenen – en daar zijn wij het roerend mee eens. Toenwij vroeger met LEGO speelden, leerden we juist dat je blokkenvooral níet op deze manier mocht stapelen, maar ondanks dubieuzestapeltechnieken staat het bouwwerk na 61 jaar nog altijd als eenhuis. Bovendien, op het frivole lijnenspel van de moderne kerk konje onze creaties destijds niet betrappen.
8. Prehistorische Jōmon-sites, Japan
© ANP
Zo’n 15.000 jaar geleden ontwikkelde zich in het noorden vanJapande Jōmonmaatschappij, een volk dat steencirkels en kunstmatigeheuvels opwierp, potten bakte en er een complex spiritueel systeemvan rituelen op nahield. Misschien het meest bijzondere aan deJōmon is dat dit volk zich op vaste plekken vestigde, zonder eensikkepit van landbouw te begrijpen. En dat maakt de zeventienprehistorische sites van deze jager-visser-verzamelaars echtuniek.
9. Mijnlandschap Roșia Montană, Roemenië
© ANP
Roșia Montană in Roemeniëwerdaan maar liefst twee lijsten toegevoegd: de werelderfgoedlijst énde lijst van bedreigd werelderfgoed. En het is juist het goud datdit Roemeense mijnlandschap zo bijzonder maakt, dat welzijn vanmens en milieu in de hele regio in gevaar brengt. De Romeinenontwikkelden hier geraffineerde methoden om het kostbare edelmetaalte delven en lieten tal van technische hoogstandjes achter in hetlandschap. Helaas lukte het niet om al het goud uit de bodem tehalen. Enter het Canadese mijnbouwbedrijf Gabriel, dat van plan isom tonnen cyanide op jaarbasis de Roemeense bodem in te pompen omhet gewonnen goud mee ‘schoon’ te spoelen ...
10. As-Salt, Plaats van Tolerantie en Stedelijke Gastvrijheid,Jordanië
© ANP
Elke plaats van Tolerantie en Stedelijke Gastvrijheid verdientwat ons betreft alleen al op basis van die naam een plaatsje op delijst. As-Salt vormde de verbinding tussen het westen en de woestijnenin het oosten, waar moslims en christenen in de nadagen van hetOttomaanse Rijk zij aan zij leefden in 650 historische gebouwen dieeen begripvolle mix vormen tussen traditionele lokale bouwstijlen,Art Nouveau en Neokoloniale architectuur.
Benieuwd naar de rest van de 34 nieuwe Werelderfgoederen van2021? We zetten ze hieronder nog eens per continent op een rij.Bekijk alle nieuwe Wereldwonderen en wat ze zo bijzonder maakt opde site van Unesco.
De nieuwe Werelderfgoederen van Afrika:
De nieuwe Werelderfgoederen van Azië:
De nieuwe Werelderfgoederen van Europa:
De nieuwe Werelderfgoederen van het Midden-Oosten:
De nieuwe Werelderfgoederen van Zuid-Amerika:
Nog meer reisinspiratie? Volg Columbus Travel opFacebooken/ofInstagramenmeld je aan vooronzewekelijksenieuwsbrief!
Kun je geen genoeg krijgen van erfgoederen en wereldwonderen?Bestel dan ons dubbeldikke jubileumnummer met 101 NieuweWereldwonderen in onze webshop!
Door: Joost Smets
Wednesday, August 25, 2021